โปรแกรมควรมีเครื่องมือใช้ง่าย หรือแค่เท่ก็พอ

บทความเมื่อวานนี้เราลองวิเคราะห์เรื่องง่ายกับเท่ วันนี้เราลองเปรียบเทียบอีกอย่างระหว่างเครื่องมือครบใช้งานได้จริง กับแค่เท่ก็พอ

ตัวอย่างหน้าจอโปรแกรม SketchBook และ Paper

เราลองเทียบโปรแกรมวาดรูปสองตัวอันหนึ่งเป็นตัวแทนความครบถ้วน อีกอันเป็นตัวแทนความเท่

โปรแกรม SketchBook มีเครื่องมือที่ครบถ้วน ปากกาแต่ละแบบสามารถปรับขนาดของหัวได้ สามารถเปลี่ยนสีได้แทบทุกสี สามารถใส่ตัวอักษรได้ ย่อขยายได้ ปรับรูปแบบของหัวปากกาได้ด้วย แถมการจัดหน้าตายังทำออกมาได้ตามลำดับความสำคัญ แต่สิ่งที่แลกไปเพื่อให้ได้ความครบถ้วนคือความง่าย เมื่อมีความมือมาก ผู้ใช้ก็ต้องเรียนรู้มาก สิ่งที่อยู่บนหน้าจอก็มากตามไปด้วย

โปรแกรม Paper มีเครื่องมือให้จำกัดมาก ขนาดสียังมีให้เลือกแค่ 9 สี หัวปากกาก็มีแค่ 5 แบบ ปรับขนาดไม่ได้ด้วยแต่สิ่งที่โปรแกรมนี้มีคือความเท่ หัวปากกา และการลงสี ถูกคิดมาแล้วว่าง่ายที่สุด วาดแล้วสวย และมีแค่นี้สำหรับคนทั่วไปก็เพียงพอแล้ว นั่นแปลว่าตัดลูกค้ากลุ่ม Pro ออกไปเลย แต่ก็มีคนย้อนว่าแม้แต่คนเป็น Pro ก็ใช่ว่าจะต้องการใช้เครื่องมือขนาด SketchBook ตลอดเวลานะ

ทั้งแบบที่มีเครื่องมือครบและใช้ง่าย เทียบกับแบบที่เท่ ต่างก็มีจุดแข็งเป็นของตัวเอง การจะเลือกออกแบบให้เป็นแนวไหนขึ้นอยู่กับคนทำ UX ว่าต้องการให้ผู้ใช้พูดว่า "มันสวย ง่าย ทำได้ทุกอย่าง" หรือ "แม่เจ้า โคตรเท่"

ประสบการณ์ของผู้ใช้ควบคุมได้ครับ :-D

อยากให้ผู้ใช้รู้สึกแบบไหน "ง่ายดี" หรือ "เท่ดี"

วันนี้พยายามตามอ่านเรื่อง ความแตกต่างระหว่าง IA กับ UX เลยได้ประเด็นตัวอย่างใหม่ๆ เกี่ยวกับ UX ของความง่ายและความเท่ หลายครั้งเวลาที่เราพูดถึง User Interface เราจะพยายามนึกว่าทำอย่างไรให้มันใช้งานได้ง่ายที่สุด ใช้เวลาในการเรียนรู้น้อยที่สุด สวยงามมากที่สุด ซึ่งส่วนมากจะใช้ความธรรมดาเข้าแลก

ของที่ใช้งานง่าย ก็ต้องจะเป็นของที่คนรู้จักอยู่แล้ว เคยเห็นแล้ว เคยใช้แล้ว มันเลยง่าย สามารถเข้าใจได้ทันที ส่วนของที่เท่ก็ต้องเป็นของที่แปลกตา ต้องเสียเวลาในการเรียนรู้ นั้นคือถ้าเราต้องการทำของที่ง่ายเราก็ต้องเสียความเท่ไป

หน้าจอโปรแกรม Wunderlist และ Clear

กรณีศึกษาของความง่าย และความเท่ ผ่านโปรแกรม Todo list สองตัวคือ Wunderlist และ Clear 

โปรแกรม Wunderlist ออกแบบให้มีหน้าตาเหมือน Todo list ทั่วไป มีกล่องสีเหลี่ยมอยู่ด้านหน้า แสดงความเป็น Todo สามารถเข้าใจได้ทันที มีกล่องให้พิมพ์ข้อความอยู่ด้านบน หลังจากพิมพ์เสร็จ ก็จะแสดงรายการ Todo นั้นอยู่ด้านล่าง แถมยังเป็นลายไม้ทำออกมาได้สวยงาม สร้างประสบการณ์ที่ง่ายและสวยให้กับผู้ใช้

โปรแกรม Clear ไม่พอใจแค่นั้น เค้าไม่ได้ต้องการแค่สร้างประสบการณ์ที่ง่ายและสวย แต่ต้องการสร้างประสบการณ์ความเท่ด้วย โดยเค้ายอมแลกด้วยหน้าตาที่ไม่เหมือนโปรแกรมบน iOS และ Animation แปลกตา และ หน้าตาที่เดาได้ยากว่าโปรแกรมใช้งานอย่างไร ถ้าไม่ได้ดูวีดีโอคงต้องเสียเวลาเดาอยู่นาน แต่เมื่อผู้ใช้ทำเป็นก็จะง่ายแถมเท่ด้วย ได้รับคำชมจากหลายเว็บทีเดียว

จะให้โปรแกรมเราง่ายมาก เท่มาก หรืออยู่ตรงกลาง คนทำ UX ต้องลองชั่งน้ำหนักดูครับ โปรแกรม Clear ยอมเสี่ยงให้ผู้ใช้ทดลองเรียนรู้โปรแกรมเพิ่มเติม โดยหวังว่าผู้ใช้จะใช้งานมันเป็นก่อนที่จะลบโปรแกรมทิ้งไป โดยแลกกับ Wow Factor 

เราลองย้อนกลับมามองโปรแกรมที่เราออกแบบอยู่ต้อนนี้ ว่ากลุ่มผู้ใช้ต้องการความเท่หรือต้องการใช้งานง่าย ต้องบริหารความเสี่ยงกันดีๆ นะครับ

สำหรับผมตัวอย่างที่เห็นชัดๆ อีกอันคือมือถือ iOS, Android หรือ Window Phone ลองวิเคราะห์กันสนุกๆ ว่าเค้ายอมแลกอะไรเพื่อความเท่บ้างหรือเปล่า